Boek: Wetenschappelijke doorbraken de klas in!

Praktijkvoorbeelden voor het basisonderwijs,aanbevolen door Robbert Dijkgraaf

Hoe stimuleer je een onderzoekende houding bij basisschoolleerlingen? Hoe laat je ze zien wat de wereld van wetenschap en techniek te bieden heeft en welke rol zij kunnen vervullen in de door techniek gedreven samenleving? Om kinderen te interesseren voor de wetenschap is het van belang om ze al op jonge leeftijd kennis te laten maken met onderzoek.
Het boek Wetenschappelijke doorbraken de klas in!, samengesteld door het Wetenschapsknooppunt van de Radboud Universiteit, biedt inspiratie en concrete handvatten aan leraren om zelf met wetenschap in de klas aan de slag te gaan. Het boek wordt woensdag 1 februari 2012 gepresenteerd  in aanwezigheid van ruim honderdvijftig basisschoolleraren en pabo-studenten op de jaarlijkse Winterschool. (Huygensgebouw, zaal HG.00.30716.15 uur, Heyendaalseweg 135, Radboud Universiteit Nijmegen).

Toponderzoek in de klas
Het Wetenschapsknooppunt nodigt jaarlijks drie toponderzoekers uit om hun onderzoek samen met leraren uit het basisonderwijs en pabo-studenten te vertalen naar projecten voor de basisschool. Zo hebben afgelopen jaar de hoogleraren Ellen van Wolde, Guillén Fernández en Mikhail Katsnelson hun wetenschappelijke doorbraken met basisschoolleerlingen gedeeld. Daaruit ontstonden projecten over denkbeelden over het begin van de wereld, over angst en over grafeen, het veelbelovende nieuwe materiaal dat vorig jaar bekroond is met de Nobelprijs.

‘Waar was ik, toen ik er nog niet was?’
Ruim driehonderd basisschoolleerlingen in de regio Gelderland hebben zes tot acht weken aan één van deze projecten gewerkt. Ze zochten antwoorden op vragen als: Als je iets voelt en je weet niet was het is, gaat je hart dan sneller kloppen? Zijn meisjes banger voor spinnen dan jongens? Waar was ik, toen ik er nog niet was? Hoe groot is een atoom? 

Ze stelden zelf vragen, maakten een onderzoeksplan en bedachten experimenten die gedaan konden worden in de klas. Zo leerden de kinderen die denkbeelden over scheppingsverhalen onderzochten, dat het scheppingsverhaal niet in elke cultuur hetzelfde is en dat je zelfs in dezelfde cultuur een verschillend beeld kunt hebben over het ontstaan van de wereld.

Onderzoekend leren

In Wetenschappelijke doorbraken de klas in! wordt de aanpak van deze projecten stap voor stap beschreven volgens de didactiek van onderzoekend leren. De activiteiten in de klas en de reacties van leerlingen zijn te zien op DVD. Pabo-student Tibor begeleidde één van de projecten: ‘Als kinderen zelf iets doen blijft het hangen. Wat ze hier hebben geleerd is veel meer dan wat ze opstaken van het onderzoek zelf. Ze hebben moeten samenwerken, plannen, presenteren. Kortom: de kinderen zijn hier echt veel slimmer van geworden dan van een reguliere les.’

Aanbeveling van Robbert Dijkgraaf

Robbert Dijkgraaf, voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, schreef een reactie op de achterflap van het boek: ‘Geweldig voor kinderen, maar nog belangrijker voor docenten. Dit enthousiaste boek voert de hele klas tot de spannende vragen waar wetenschappers wakker van liggen. Hoe krijg je een Nobelprijs? Misschien wel door met dit boek te beginnen!’

Presentatie
Het boek wordt gepresenteerd op woensdag 1 februari 2012 tijdens de Winterschool voor basisschooldocenten en pabo-studenten. ’s-Ochtends zijn er presentaties van drie nieuwe thema’s die dit jaar de klas in gaan: infecties, gedragscontrole en foutjes in je dna. ’s-Middags zijn er workshops.
Om 16.15 uur wordt het boek gepresenteerd en het eerste exemplaar uitgereikt aan Joop Haverkort, directeur Onderwijs van de Stichting Conexus, koepel van 29 scholen in Gelderland, en kwartiermaker Wetenschap en Techniek in de regio Gelderland.

Wetenschapsknooppunt

Het boek is een initiatief van het Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit Nijmegen